Extra voordeel!
€ 50,- KORTING PER BOEKING
Boek nu deze reis met actiecode ACTIE50Z en ontvang € 50,- vroegboekkorting per boeking!
(min. reissom € 499,-) bekijk de voorwaarden
Geldig t/m 2 januari!
U bevindt zich hier HomepolenRondreis Hoogtepunten van PolenReisnummer: BRPL41
Delen:
Aan favorieten toevoegen
Rondreis Hoogtepunten van Polen
polen | Diverse streken
Reisnummer: BRPL41
va. 829,-
info-price
Prijs per persoon o.b.v. 2 personen
Excl. Reserveringskosten €19.50 per boeking
Excl. Calamiteitenfonds €2.50 per boeking
Vertrekdatum 12 oktober 2019
In het kort
 O.a. Krakau, Warschau, Gdansk en Mazurengebied
 Inclusief gidsen Gdansk, Warschau, Krakau, Wroclaw
 Per luxe Excellent bus op 17/8 en 7/9
De reis
 Klantenbeoordeling: 8,6
 Wifi aan boord van de bus
 Indrukwekkende excursie Auschwitz bij te boeken
12 dgn | 12-10-2019

Rondreis Polen

Deze bijzondere rondreis brengt u naar Polen, waar u alle hoogtepunten zult ontdekken. Het is een unieke rondreis langs de belangrijkste Poolse steden en het bijzondere Mazurische merengebied. Naast een rijke cultuur heeft Polen ook een overweldigende natuur. Oerbossen, meren in het noorden en het Tatragebergte in het zuiden. Dit land van de duizend meren is één van de grootste natuurgebieden in Europa. Tijdens deze rondreis kunt u zien dat Polen leeft.

De reis begint in het plaatsje Malbork dat bekend is om het kasteel van Malbork. Deze grootste kruisridderburcht van Europa is tegenwoordig een museum. De reis gaat verder naar Gdańsk. U zult hier een beetje een Hollands gevoel krijgen. Dit is te verklaren door de aanwezigheid van tal van Nederlands aandoende gevels. We brengen hier onder andere een bezoek aan de Mariakerk, één van de grootste kerken van Europa. Vanuit Gdańsk rijden we naar het Mazurengebied waar we een unieke boottocht over het Elblag kanaal maken. Het kanaal loopt voor een groot deel door bos en moet enorme hoogteverschillen overbruggen. Hiervoor hebben ze een systeem gemaakt waarmee de boten over land worden vervoerd via rails. Vanuit Swieta Lipka, het meest bekende barokke heiligdom in Polen vertrekken we richting Warschau. De Tweede Wereldoorlog richtte hier veel schade aan. Warschau werd voor meer dan tachtig procent verwoest. Veel van de rijke architectuur bleef gelukkig bewaard of werd minutieus nagebouwd. We maken een stadstour gevolgd door een sfeervolle wandeling onder andere langs het Koninklijke paleis, een van de gebouwen die compleet verwoest werden door de Duitse troepen, maar gereconstrueerd is in 1974. Na deze bijzondere sfeervolle stad gaat de reis naar een volgende opmerkelijke stad: Krakau. Krakau was in het jaar 2000 één van de culturele hoofdsteden van Europa en is één van de weinige Poolse steden die vrijwel ongeschonden uit de oorlog is gekomen. Tijdens een stadstour ontdekt u de pure kracht en magie van deze bijzondere stad. Krakau is als het ware één groot openluchtmuseum, maar wel een museum met heel veel leven. Ook een bezoek aan de meest bekende attractie rondom Krakau mag niet ontbreken: de zoutmijn van Wieliczka. Een rondleiding brengt u naar 65 meter diepte met een ondergronds meer, een kapel, kathedraal en postkantoor. Elk onderdeel is compleet uit zout gehouwen. Het einde van de reis is in zicht, maar voordat we huiswaarts keren mag een bezoek aan Wroclaw niet ontbreken. Een prachtige Poolse stad die beschikt over een historisch marktplein met zijn fraaie stadhuis. Eén ding is duidelijk na deze rondreis, waar we ook komen, overal zien we dat Polen niet verloren is, want Polen leeft!


Hoogtepunten

Hanzestad Gdansk
Kasteel Malbork
Mazurengebied met o.a. boottocht Elblag kanaal
Hoofdstad Warschau
Indrukwekkend Auschwitz (optioneel)
Zoutmijn van Wieliczka
Cultuurstad Krakau
Wroclaw

Bekijk beschikbaarheid
ˆ

Extra informatie

U verblijft in goede middenklasse hotels, de meeste met lift. Uw kamer beschikt over een badkamer met bad of douche en toilet. Eventueel genoemde hotels zijn onder voorbehoud van wijzigingen.

Hotel Górski***

Ligging

Gelegen buiten de voorstad Pruszcz Gdanski, op ongeveer 15 kilometer van Gdansk.

Faciliteiten

• receptie
• lift
• lounge
• restaurant
• bar
• terras
• wifi

Kamer

De eenvoudige kamers zijn voorzien van een tv, telefoon, wifi en badkamer met bad of douche en toilet.

Extra informatie

• ontbijtbuffet
• 3-gangenmenu

Hotel Huszcza***

Ligging

Hotel Huszcza ligt in het centrum van Mrągowo en ligt direct aan de oevers van het meer Czos.

Faciliteiten

• receptie
• lounge
• restaurant
• bar
• wifi (gratis)
• lift
• sauna (tegen betaling)

Kamer

De klassiek ingerichte kamers zijn voorzien van een telefoon, tv, wifi en badkamer met bad of douche en toilet.

Extra informatie

• ontbijtbuffet
• 3-gangendiner

Best Western Hotel Felix***

Ligging

Het hotel ligt in een rustig gedeelte van Warschau, op ongeveer 10 minuten van het oude stadscentrum.

Faciliteiten

• receptie
• lift
• restaurant
• bar
• terras
• gratis wifi

Kamer

De kamers van hotel Felix zijn voorzien van een tv, telefoon, wifi en een badkamer met bad of douche en toilet.

Extra informatie

• ontbijtbuffet
• 3-gangendiner

Hotel Vienna House Easy Chopin***

Ligging

Op slechts 1500 meter van het historische centrum van Krakau en twee kilometer van het kasteel van Wavel. Het tramstation is op ca. 100 meter van het hotel; in 5 minuten bent u in de oude stad.

Faciliteiten

• receptie
• lift
• lounge
• restaurant
• bar
• terras
• wifi

Kamer

De moderne kamers zijn verzorgd ingericht en voorzien van een tv, telefoon, airco, wifi (gratis), kluisje en een badkamer met bad of douche, toilet en föhn.

Extra informatie

• ontbijtbuffet
• 3-gangenmenu

Hotel Campanile Stare Miasto Wroclaw***

Ligging

Hotel Campanile Wroclaw ligt in een rustige omgeving in het centrum van Wroclaw, op ongeveer 1 kilometer van het oude marktplein.

Faciliteiten

• receptie
• lift
• lounge
• restaurant
• bar
• wifi

Kamer

De moderne kamers zijn voorzien van een tv, telefoon, bureau, wifi en badkamer met bad of douche en toilet.

Extra informatie

• ontbijtbuffet
• 3-gangenmenu

Zaterdag

Naar Frankfurt aan de Oder
Vanaf Zeddam rijden we naar het eerste overnachtingshotel in de omgeving van Franfurt a.d. Oder.

Zondag

Via Malbork naar Gdańsk
Na het ontbijt vertrekken we richting kasteel Malbork. Dit UNESCO geregistreerde kasteel is één van de grootste middeleeuwse forten in Europa. Dit kasteel was van de 13e tot de 15e eeuw de standplaats van de Germaanse grootmeester en de hoofdstad van de Germaanse Kruisridderorde. Tegenwoordig is dit indrukwekkende kasteel één van de trekpleisters van Malbork. Diner en overnachting in de omgeving van Gdańsk.

Maandag

Gdańsk
In de ochtend brengen we een bezoek aan de stad Gdańsk, ooit één van de rijkste steden van Europa. Nederland deed veel zaken met deze Hanzestad waardoor veel Nederlandse invloeden terug te vinden zijn. De bezienswaardige Groene Poort is door een Nederlander ontworpen en geheel gebouwd van Hollandse bakstenen. Ook de Koninklijke route, waarlangs in de middeleeuwen de vorsten via deze route de stad binnenkwamen, mag niet ontbreken. Hier vindt u de mooiste bezienswaardigheden. We lopen door het sfeervolle Mariastraatje en bezoeken de Mariakerk, één van de grootste kerken van Europa. De stadsbezichtiging eindigt na een bezoek aan een ambergalerie waar te zien is hoe de stenen uit de prehistorie worden verwerkt tot sieraden.
Vanmiddag heeft u de tijd om Gdańsk zelf te verkennen.

Dinsdag

Van Gdańsk naar de Mazuren
Na het ontbijt rijden we via een prachtige route naar het Mazurisch merengebied waar we een unieke boottocht maken over het Elblag kanaal (optioneel, ca. €18,- per persoon). De boot wordt enkele malen uit het water getild om over land via een railsysteem naar het volgende stuk kanaal getransporteerd te worden. Na deze onvergetelijke excursie gaan we voor het diner en overnachting naar ons hotel.

Woensdag

Mazurengebied
We beginnen onze dag met een bezoek aan Swieta Lipka, een bekend pelgrimsoord en het meest bekende barokke heiligdom in Polen. Het complex is gebouwd door de Jezuïeten in de 17e eeuw. De frescoschilderingen vullen het gehele plafond en het barokke orgel uit 1721 is prachtig versierd met heiligen en engelen, die in beweging kunnen worden gezet tijdens een concert. Aansluitend bezoeken we de Wolvenschans, een groot militair bunkercomplex dat diende als hoofdkwartier van Hitler, het Duitse leger en de 'Luftwaffe'.

Donderdag

Warschau
Vanochtend bezoeken we de hoofdstad van Polen, Warschau. Onder leiding van een gids maken we een stadstour per bus langs de belangrijkste monumenten. Vervolgens wandelen we via de Koninklijke Route naar het oude stadscentrum en komen langs de mooiste plekjes, inclusief St. Janskathedraal en het Koninklijk paleis aan het Slotplein. Het paleis werd compleet verwoest door de Duitse troepen na de Opstand in Warschau in 1944, maar volledig gereconstrueerd in 1974. Het paleis was ooit de officiële residentie van de Poolse koningen. Wij beëindigen onze wandeling bij de Rynek, de oude stadsmarkt met de kleurrijke Patriciërshuizen. De middag kunt u vrij besteden en bijvoorbeeld een bezoek brengen aan het Historisch museum.

Vrijdag

Van Warschau naar Krakau
Na het ontbijt vertrekken we richting Krakau. Onderweg bezoeken we het Jasna Góra-klooster in Czestochowa. We vervolgen onze weg voor drie overnachtingen in Krakau.

Zaterdag

Ochtend Krakau, middag Auschwitz (optioneel)
We gaan op ontdekking door Krakau. Tijdens deze tour ontdekt u de pracht en magie van Krakau, eigenlijk één groot openluchtmuseum. Tijdens een wandeling over de Koningsroute zien we de meeste highlights. U zult zich verwonderen over het Marktplein (de grootste in zijn soort van Europa) met de Lakenhal, de Mariakerk en de raadhuistoren. De rest van de dag heeft u vrije tijd in Krakau, tenzij u meegaat naar Auschwitz. Sinds 1979 staat het Auschwitz-Birkenau kamp op de UNESCO werelderfgoedlijst. Vandaag de dag is het een museum over de Holocaust en een monument voor de slachtoffers van het nazi-regime (optioneel, kosten € 14,- p.p. bij boeking doorgeven).

Zondag

Wieliczka, vrije middag in Krakau
De wereldberoemde zoutmijnen van Wieliczka staan op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Werkelijk alles is hier uit zout gehouwen: de St. Kinga’s kapel, beelden, kroonluchters en nog veel meer (optioneel, ca. € 25,- p.p., bij boeking opgeven). Een uniek tafereel! De middag heeft u ter vrije besteding in Krakau.

Maandag

Van Krakau naar Wroclaw
We verlaten Krakau en gaan naar de volgende prachtige Poolse stad: Wroclaw. In de middag staat er een stadsrondleiding op het programma inclusief een bezoek aan het Panorama Raclawice. Dit indrukwekkende ronde schilderij van 15 x 120m groot stelt de slag bij Raclawice voor uit 1794.

Dinsdag

Naar omgeving Chemnitz
Na het ontbijt genieten we nog even van het fantastische Wroclaw.
Daarna gaan we op weg naar ons overnachtingsadres in de omgeving van Chemnitz.

Woensdag

Naar huis
Via de Duitse autosnelwegen gaan we terug naar Nederland. In Zeddam staat er nog een afscheidsdiner voor u klaar.

Inclusief

• reis per Comfort Class bus of Excellent bus afhankelijk van vertrekdatum
• halfpension (ontbijt en diner) vanaf diner eerste dag t/m ontbijt laatste dag
• afscheidsdiner
• genoemde excursies
• servicelijnen via Zeddam
• stadswandeling o.l.v. Nederlandssprekende gids* in Gdansk, Warschau, Krakau en Wroclaw
(*onder voorbehoud van beschikbaarheid)

Exclusief

• entreegelden, ca. € 60,- p.p.

Bij te boeken:
• Oad Taxi Service
• annuleringsverzekering
• reisverzekering
• optionele excursies ter plaatse m.u.v. de optionele excursie Auschwitz, bij boeking opgeven

Minimum aantal deelnemers

Voor alle groepsreizen geldt een minimum aantal deelnemers. Het minimum aantal deelnemers bedraagt 25. Met minder kan de reis helaas niet worden uitgevoerd.

Mocht dit gebeuren dan:
Wordt u altijd een alternatief aangeboden. In voorkomende gevallen ontvangt u hiervan tijdig bericht. Afhankelijk van uw reisduur is dit:
• Reisduur t/m 8 dagen uiterlijk 8 dagen voor vertrek.
• Reisduur vanaf 9 dagen en langer uiterlijk 14 dagen voor vertrek.
De aanvangsdatum van uw groepsreis geldt altijd als uitgangspunt.

Algemeen

Excellent bus
Reizen in kleiner gezelschap wordt steeds populairder evenals comfort tijden de reis. Oad biedt daarom het hele jaar door een groot aantal reizen aan met de Excellent bus. U reist dan met maximaal 34 personen. Een vakantie met deze luxe bus is een geweldige ervaring. En zoals een van onze reizigers deze bus een omschreef: 'Dit is een vijfsterrenhotel op wielen'. Op alle Excellent-reizen kunt u gebruik maken van wifi.

Kenmerken Excellent Bus:
• aantal zitplaatsen 34 met onderlinge afstand van 85 cm
• comfortabele leren fauteuils (ook zijwaarts verstelbaar)
• ruim verstelbare rugleuning en voetsteun
• uitklapbare tafeltjes met bekerhouder
• airco en warmteregeling
• persoonlijke leeslampjes met LED-verlichting
• 230V stopcontacten
• per stoel een eigen entertainmentsysteem waarmee u films kunt kijken of muziek luisteren
• LCD-schermen en laptop aansluiting
• een camera aan de voorzijde van de bus geeft u een blik op de weg via uw eigen scherm
• gelijkvloers toilet achterin de bus. U hoeft de trap niet af
• keuken met o.a. koelkast, vriezer, koffiezetapparaat en magnetron
• extra zitje met vier stoelen en tafel bij de keuken
• gratis Wifi aan boord (per week max. 250mb download en 100mb upload) niet van toepassing in de volgende landen: Andorra, Bosnië&Herzegovina, Macedonië, Montenegro, Servië, Zwitserland, Rusland en Oekraïne
• milieuvriendelijke Euro-6 of Euro- 5 motoren

Algemeen

Kenmerken Comfort Class Bus:
• aantal zitplaatsen variërend van 36 t/m 48 met onderlinge afstand van 85 cm
• comfortabele stoelen met luxe bekleding
• ruim verstelbare rugleuning en voetsteun
• uitklapbare tafeltjes met bekerhouder
• airco en warmteregeling
• persoonlijke leeslampjes met LED-verlichting
• audio DVD Multimedia systeem (LCD-schermen)
• toilet
• milieuvriendelijke Euro-5 of Euro-6 motoren
• wifi aan boord bij alle rondreizen, wandelreizen en fietsvakanties (niet van toepassing in de volgende landen: Andorra, Bosnië&Herzegovina, Macedonië, Montenegro, Servië, Zwitserland, Rusland en Oekraïne)
• een aantal bussen hebben per zitplaats een USB-aansluiting voor het opladen van uw telefoon of iPad

Ontspannen vertrek

U kunt kiezen uit een aantal mogelijkheden om uw vakantie ontspannen te beginnen.

Met eigen auto naar overstappunt Zeddam
(Kildersweg 19, 7038 EH Zeddam). Parkeerkosten € 15,- voor de gehele reisduur.

Voorovernachting in Hotel Restaurant Ruimzicht (Zeddam)
U kunt een overnachting met ontbijt al va. € 62,50 per kamer reserveren meer informatie overstappunt Zeddam.

Oad Taxi Service
U kunt kiezen uit 2 opties;
• van huis naar dichtstbijzijnde opstapplaats € 45,- p.p. retour.
• van huis naar overstappunt Zeddam € 70,- p.p. enkele reis. U heeft de mogelijkheid deze service te combineren met onze servicelijnen (bijv. heen per Taxi Service en terug met de servicelijn). Let op, via de website is het alleen mogelijk om een retour te boeken á € 140,- p.p. Wilt u een combinatie maken, dan kunt u dit telefonisch aan ons doorgeven.

Per Oad servicelijn
Onze servicelijnbus brengt u vanaf één van de opstapplaatsen naar ons overstappunt in Zeddam. Hieronder vindt u een overzicht van opstapplaatsen die u bij deze reis kunt kiezen.

Opstapplaatsen en indicatietijden (de definitieve vertrektijd staat vermeld op uw reisbescheiden)



OpstapplaatsOpstaptijd
Drenthe  
Assen Van der Valk hotel Assen, aan de A28ca. 05.30 uur
Hoogeveen Uitgang Station NS, Stationsplein 1ca. 06.00 uur
Meppel Station NS, Stationsweg 70ca. 06.30 uur
Emmen Station NS, Stationspleinca. 05.00 uur
Coevorden Station NS, ca. 05.20 uur
Flevoland  
Emmeloord Tankstation, Het Hooiveld 1ca. 06.20 uur
Friesland  
Leeuwarden Bushalte P+R Hemriksein, Drachtsterwegca. 05.00 uur
Drachten Van der Valk Hotel Drachten, ca. 05.00 uur
Heerenveen Mc Donalds, parkeerterrein Stadionweg 11ca. 05.15 uur
Joure Mc Donalds parkeerterrein, Sewei 4ca. 05.25 uur
Lemmer Mc Donalds parkeerterrein, Transveer 1ca. 05.50 uur
Gelderland  
Apeldoorn Carpoolplaats A-1, Kayersdijk ca. 07.45 uur
Heerde/Epe Transferium Horsthoek, Eperwegca. 07.20 uur
Zutphen GAMMA, Pollaan 50Fca. 08.00 uur
Groenlo Busstation Brandemate/Halte G, Parallelwegca. 07.35 uur
Lichtenvoorde Parkeerplaats achter carpoolplaats, Richterslaanca. 07.50 uur
Doetinchem Busstation bij Station NS, Ambachtstraatca. 08.15 uur
Nijmegen/Wijchen Cafe de Teersdijk, Graafseweg 985ca. 07.30 uur
Barneveld Brandweer, Nijkerkerweg 119ca. 07.30 uur
Zeddam Hotel/Restaurant Ruimzicht, Kilderseweg 19ca. 09.30 uur
Tiel Hotel Tiel, Laan van Westroyen 10ca. 07.20 uur
Arnhem-Zuid Parkeerplaats ingang Rijnhal, Olympus 1ca. 08.00 uur
Groningen  
Groningen Station NS, Stationspleinca. 05.00 uur
Haren P&R Transferium, aan de A28ca. 05.15 uur
Hoogezand Apotheek Hooge Zand, M Veningastraat 113ca. 04.45 uur
Winschoten Station NS, ca. 04.45 uur
Stadskanaal Parkeerplaats Kwantum, Navolaan 46ca. 04.45 uur
Limburg  
Weert Station NS, ca. 05.25 uur
Noord-Brabant  
Bergen op Zoom Voor CBR, Kervel 100ca. 05.40 uur
Roosendaal Mc Donalds, Takspui 2ca. 05.00 uur
Breda/Prinsenbeek Int. bushalte Parkeerterrein Elleboogca. 05.20 uur
Tilburg Zwembad Stappegoor, Stappegoorweg 1ca. 06.00 uur
Den Bosch Halte ingang Transferium, Pettelaarparkca. 06.35 uur
Oss Parkeerplaats van de Vondellaan thv da Costastraat, ca. 07.00 uur
Eindhoven P+R Meerhoven/Transferium, Sliffertsestraat 304ca. 06.05 uur
Helmond Mc Donalds, zijde Deltawegca. 06.45 uur
Uden Parkeerplaats Birgittenessenstraatca. 07.20 uur
Noord Holland  
Alkmaar Mc Donalds parkeerterrein, Robijnstraat 2ca. 05.00 uur
Beverwijk Ingang Bioscoop Stationsplein, ca. 05.20 uur
Haarlem P+R Woudplein, Station Spaarnwoudeca. 05.45 uur
Lijnden Oad vestiging, Hoofdweg 329ca. 06.10 uur
Amstelveen Busstation Meander/achter Cultuurcentrum, ca. 06.35 uur
Hoorn Mc Donalds, parkeerplaats Kleine Wijzend 1ca. 05.00 uur
Zaandam Station NS Kogerveld, Veldbloemenwegca. 05.30 uur
Amsterdam NS Station Sloterdijk P+R (tourbushalte Hatostraat), ca. 05.55 uur
Hilversum/Eemnes Motel de Witte Bergen, Rijksweg 2aca. 06.40 uur
Overijssel  
Zwolle P+R Hanzelaan/achterzijde Station NSca. 07.00 uur
Hardenberg Mc Donalds parkeerterrein, Stelling 2ca. 05.35 uur
Dedemsvaart Busstation Hoofdvaart 51, ca.06.00 uur
Ommen Bushalte, Marktca. 06.30 uur
Raalte Station NS/ P+R, Stationspleinca. 07.05 uur
Deventer/Colmschate Piet van Donkplein / bij de Scheg, ca. 07.35 uur
Almelo Oad Halte/Carpoolplaats HR Holstlaan, ca. 06.00 uur
Goor Breukersweg 2ca. 07.00 uur
Hengelo (ov) Shell Platinastraat 2, zijkantca. 06.30 uur
Enschede Station NS, Kennisparkca. 06.50 uur
Haaksbergen Busstation Zeedijk, ca. 07.15 uur
Utrecht  
Woerden Texaco Woerden Oost, Europabaan 1ca. 07.00 uur
Utrecht Bushalte/P+R Westraven, Griffioenlaan 1ca. 07.15 uur
Veenendaal West KFC/Burger King Parking, Rondweg-West 256ca. 07.45 uur
Amersfoort De Brand, bij hotel Campanile ca. 07.00 uur
Zeeland  
Middelburg Mc Donalds, parkeerplaats Bosschaartweg 1ca. 04.45 uur
Goes Station NS, ca. 05.15 uur
Zuid-Holland  
Sassenheim Station NS/P+R Stationsplein, ca. 05.00 uur
Leiden Transferium/Mc Donalds, Plesmanlaan 102ca. 05.20 uur
Den Haag Touringcar halte Prinsessegracht ca. 05.50 uur
Zoetermeer Mc Donalds parkeerterrein, Zilverstraat 2ca. 06.15 uur
Gouda Burgermeester van Reenensingel 115 , ca. 06.35 uur
Delft IKEA, O Palmestraat 1 bij bushalteca. 05.00 uur
Maassluis Station Maassluis, Stationsweg 8ca. 05.00 uur
Vlaardingen Station NS-Oost, Burgemeester van Lierpleinca. 05.20 uur
Rotterdam Capelsebrug Rijckevorselplein voor Metrostation, ca. 05.20 uur
Rotterdam/Zuid Tourbushalte, Zuidpleinca. 05.40 uur
Papendrecht parkeerstrook Westkil, Parkwegca. 06.30 uur
Gorinchem Parking voor Caribabad, eerste parkeerplaats Bataafsekadeca. 06.45 uur
Gransk
Krakau
Elblag kanaal
Warschau
Wroclaw
Mazurengebied
Kasteel Malbork
Elblag kanaal
Mazurengebied
Warschau
Kasteel Malbork
Warschau
Auschwitz
Polska
Wroclaw
Elblag
Krakau
Jasna Gora
Wroclaw
Malbork
Krakau
Auschwitz